دستگاه گوارش فوقاني
وقتي كه غذا مي‏خوريد غذا از طريق لوله‏اي كه مري ناميده مي‏شود به معده منتقل مي‏گردد. در انتهاي تحتاني مري حلقه عضلاني به نام اسفنكتر تحتاني مري وجود دارد. اين حلقه مانند دريچه يك طرفه عمل مي‏كند و به غذا اجازه مي‏دهد تا به معده وارد شود، ولي از برگشت آن به مري جلوگيري مي‏كند.
چه موقع شما GERD داريد؟
كشيدن سيگار، فشار بر معده، غذاها و داروهاي خاص يا مشكلات پزشكي مي‏تواند اسفنكتر تحتاني مري را تضعيف كند و منجر به رفلاكس (بازگشت غذا) شود. اگر رفلاكس به طور مرتب اتفاق بيافتد GERD ناميده مي‏شود. برگشت مداوم مواد اسيدي مي تواند مري را تحريك كرده و باعث سوزش، فشار يا التهاب شود. اسيد معده در نهايت مي‏تواند باعث به وجود آمدن زخم در مري شود.

بعضي علائم شايع
اگر رفلاكس  “GERD” داريد ممكن است دچار بعضي از حالات زير باشيد:
•سوزش سر دل مكرر يا سوزش سر دل در شب
•مايع شور مزه كه به طرف دهانتان برگشت مي‏كند.
•احتياج مكرر به استفاده از آنتي اسيدها.
•آروغ فراوان يا قي كردن.
•علائمي كه بعد از غذا خوردن، خم شدن روي چيزي يا دراز كشيدن بدتر مي‏شوند.
•بلع مشكل و يا دردناك.
•توجه داشته باشيد: درد سينه‏اي كه توسط GERDايجاد مي شود ممكن است شبيه آنچه كه در مشكلات قلبي است احساس شود. پس براي اطمينان بايد تمامي دردهاي سينه توسط پزشك بررسي شود.
مراقب عادات غذايي خود باشيد
غذاهاي خاصي ممكن است اسيد معده را افزايش دهد يا عضله دريچة تحتاني مري را شل كرده و به احتمال زياد GERD ايجاد كند. بهتر است از اين غذاها كه در ادامه به برخي از آنها اشاره شده پرهيز كنيد:
•قهوه، چاي و نوشيدنيهاي كولادار(با يا بدون كافئين)
•نوشيدني گازدار
•غذاهاي چرب و ادويه‏دار
•شكلات
•پياز و گوجه فرنگي
از هر غذاي ديگري كه به نظر مي‏رسد معده شما را تحريك كند يا باعث درد شود، پرهيز كنيد
از تنباكو و سيگار به دور باشيدكشيدن سيگار به احتمال زياد مي‏تواند ايجاد GERD كرده و علائم شما را بدتر كند. سعي كنيد از آن پرهيز كنيد تا بهبود خود را به عينه ببينيد.
سرتان را بالا نگهداريد
رفلاكس (برگشت) اغلب وقتي كه به صورت طاقباز مي‏خوابيد اتفاق مي‏افتد چون مايعات داخل معده به راحتي به عقب برمي‏گردند. سعي كنيد سرتخت خوابتان را 10 تا 15 سانتيمتر بالا ببريد.

توصيه هاي مهم
بعضي اعمال ديگر كه در رعايت آنها مي‏تواند به خلاصي شما از علائم كمك كند:
•درهر وعده غذايي حجم مصرف غذا را كاهش دهيد به نحوي كه معده كاملاً پرنشود.
•بلافاصله بعد از خوردن غذا دراز نكشيد و چند ساعت صبر كنيد تا معده تان از غذا خالي شود.
•از سفت بستن كمر و پوشيدن لباسهاي تنگ پرهيز كنيد چرا كه فشار بيشتري بر معده وارد مي‏كند.
•وزن اضافي‏تان را كم كنيد، اضافه وزن مي‏تواند فشار بيشتري بر معده وارد كند و منجر به رفلاكس شود.
برخي بيماريها با علائم ديگري، كه در اثر GERD ممكن است بوجود آيد، شامل:
•سرفه‏هاي مستمر و خشك
•تنگي نفس(حتي آسم)
•درد گوش
•گلو دردهاي مزمن صبحگاهي
•گرفتگي صدا
•افزايش شانس ابتلا به سرطان مري و حنجره

معانيه  بررسي و درمان   
در طي معاينه، پزشك سؤالاتي درباره شكايات و نحوه زندگي شما مي‏پرسد و ممكن است انجام برخي آزمايشات از قبيل عكس سينه، امتحان معده توسط ویدیو اندوسكوپ و يا آزمايشات خوني ضرورت يابد. اين بررسي‏ها به تعيين علت شكايات شما كمك مي‏كند و پزشك را در انتخاب بهترين درمان براي شما ياري مي‏دهد.

استفراغ خونی ، وجود خون قرمز در مدفوع و مدفوع سیاه رنگ از علایم خون‌ریزی دستگاه گوارش هستند. خون‌ریزی مجرای گوارش علل مختلفی دارد ، از قبیل: زخم گوارشی ، التهاب معده ، واریس مری ، آسیب مری ، التهاب زخمی روده بزرگ ، توده‌های سرطانی و هموروئید.

مدفوع قرمز یا قرمز- قهوه‌ای نشان‌دهنده چه مشکلاتی است؟
این علامت می‌تواند نشان‌دهنده چند مشکل باشد؛ به طور مثال پولیپ روده بزرگ ، سرطان ، بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو.
یکی از علل شایع‌تر خون‌ریزی‌های شدید مقعدی در افراد بالای 60 سال ، خون‌ریزی معده یا دوازدهه است به خصوص اگر خون‌ریزی سریع و شدید باشد. خون‌ریزی آهسته‌ای که از معده یا دوازدهه منشا می‌گیرد و از مجرای روده عبور می‌کند ، موجب سیاه شدن مدفوع می‌گردد. البته خوردن شیرین‌بیان یا ترکیبات آهن نیز می‌تواند باعث سیاه شدن رنگ مدفوع شود.

استفراغ‌های خونی چه تشخیص‌هایی را مطرح می‌کنند؟
خون استفراغ شده مطرح‌کننده خون‌ریزی از مری ، معده یا قسمت فوقانی روده کوچک ( دوازده ) است.
خون‌ریزی بخش‌هایی از روده که پایین‌تر از دوازدهه قرار دارند ، معمولا به سمت بالا ، یعنی به معده بازنمی‌گردد ، بلکه وارد مدفوع می‌شود. استفراغ خونی با رنگ قرمز روشن نیز نشان می‌دهد که خون‌ریزی تنها مدت کوتاهی قبل از بروز استفراغ آغاز شده است.
خونی که مدت زمان طولانی‌تر در معده باقی ‌مانده باشد ، معمولا قرمز تیره یا قهوه‌ای رنگ است ، یا شبیه تفاله ی ته‌نشین شده ی قهوه است.

خون‌ریزی‌های دستگاه گوارش چطور تشخیص داده می‌شوند؟
در خون‌ریزی قسمت فوقانی مجرای گوارش ، پزشک از روشی به نام آندوسکوپی مجرای فوقانی استفاده می‌کند. در این روش یک لوله فیبر نوری کوچک از طریق مری پایین فرستاده شده و وارد معده می‌گردد تا محل خون‌ریزی را کشف کند.

در خون‌ریزی‌های مجرای گوارش تحتانی و پزشک ممکن است از کولونوسکوپی استفاده کند. کولونوسکوپی یعنی دیدن کلون یا روده بزرگ همان اندوسکوپی قسمت تحتانی دستگاه گوارش است اما لوله آن از طریق مقعد وارد شده و درروده بزرگ به سمت بالا هدایت می‌شود.

در اغلب موارد تشخیص وجود خون در مدفوع فقط از طریق انجام تست‌های آزمایشگاهی امکان‌پذیر است ، زیرا مقدار خون ، کمتر از مقداری است که قابل رویت باشد و به این حالت "خون مخفی" گفته می‌شود.

نشانه های خون ریزی :

خون ریزی گوارشی به 5 شکل زیر می تواند ظاهر شود:

1-     استفراغ خون روشن با موادی با زمینه قهوه ای که نشانه خون ریزی قسمت فوقانی دستگاه گوارش است.

2-  مدفوع قیری و بدبو ، این نوع مدفوع که ملنا نام دارد بر وجود خون حداقل به مدت 14 ساعت در دستگاه گوارش دلالت می کند.

3-  عبور خون قرمز روشن یا خرمائی مایل به قرمز در مدفوع که این تظاهر بیشتر مربوط به خون ریزی قسمت تحتانی دستگاه گوارش است. اگر چه در خون ریزی های  وسیع دستگاه گوارش فوقانی نیز چنین تظاهری می تواند وجود داشته باشد.

4-  خون ریزی مخفی گوارشی که در آزمایشات اختصاصی مربوط به مدفوع تشخیص داده می شود. این نوع خون ریزی بیشتر نشانه تومورهای دستگاه گوارشی است که معمولاً با علائمی نظیر کاهش وزن و علائم کم خونی مزمن همراه است.البته موارد دیگر نیز می توانند سبب خون ریزی مخفی گوارشی شوند.

5-  علائم از دست دادن خون یا کم خونی مانند سیاهی رفتن چشم، سنکوپ، درد قفسه سینه یا تنگی نفس. این علائم می توانند تنها علائم خون ریزی باشند.

 علت های خون ریزی گوارشی :

بیماری هایی که موجب خون ریزی گوارشی فوقانی می شوند عبارتند از :

زخم های معده واثنی عشر، واریسهای گوارشی ( عمدتاً در اثر مشکلات کبدی و عروق مربوط به آن ایجاد می شوند )، خراشیدگی های مخاط معده و یا اثنی عشر ، خراشیدگی های التهابی مری، بدخیمی ها و دلایل نا معلوم.

- شایعترین علت خون ریزی با منشاء روده کوچک، گشاد شدگی غیر طبیعی عروقی و تورمورها است. مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی نیز می تواند با ایجاد خراشیدگی و زخم در روده کوچک، باعث خون ریزی مزمن و نامعلوم گوارشی شود.

- علل خون ریزی با منشأ روده بزرگ ، همورئید (بواسیر ) زخم های مقعد، بیرون زدگی جداره روده، گشاد شدگی غیر طبیعی عروقی، سرطان های گوارشی و التهاب روده است.

 نکته : یکی از علل شایع خون ریزی های گوارشی ، استفاده بی رویه از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مثل مفنامیک اسید ، دیکلوفناک ، بروفن ، پیروکسیکام و... ) است. به همین دلیل، این داروها باید فقط با مشاوره پزشک و به مقدار لازم مصرف شوند.

 علائم ویافته ها:

اگرچه شروع خون ریزی ممکن است در ارتباط با خستگی، تنش، فشار عصبی، عفونت دستگاه گوارش فوقانی، بی احتیاطی در رژیم غذائی، مصرف الکل و یا داروهای محرک باشد، ولی ممکن است بدون وجود هیچ عامل مستعد کننده مشخصی نیز بروز کند.

 علائم و یافته ها به شدت خون ریزی بستگی دارد.

در خون ریزی خفیف و کم (کمتر از 500 میلی لیتر ) بیمار ممکن است فقط دچار کمی ضعف وتعریق شود.

خون ریزیهای قابل توجه منجر به تغییر در وضعیت ضربان قلب و فشار خون می شوند همچنین بیماران عموماً با ضعف ، سرگیجه ،تنگی نفس ، درد کرامپی شکم واسهال مراجعه می کنند.

از دست دادن شدید خون ( بیش از یک لیتر خون در 24 ساعت ) ممکن است سبب بروز علائم شوک شود.

اما معمولاً یبوست یک بیماری به شمار نمی آید، بلکه نشانه ی بیماری ها و مشکلات دیگری است. اگر در رژیم غذایی روزانه، فیبرهای غذایی کمی موجود باشد به راحتی دچار یبوست می شویم. افراد مسن تر نسبت به جوانان یبوست را بیشتر تجربه می کنند.

یبوست به صورت اجابت مزاج دشوار ، با دفعات کم و یا اجابت مزاج ناکامل تعریف می شود .بیشتر افراد حداقل سه بار در هفته اجابت مزاج می کنند اما تعداد دفعات اجابت مزاج به تنهایی برای تشخیص یبوست کفایت نمی کند ، چرا که در بسیاری از بیماران مبتلا به یبوست ، تعداد دفعات اجابت مزاج طبیعی است اما اجابت مزاج با زور زدن بیش از حد ، سفت بودن مدفوع و احساس پری در قسمت تحتانی شکم و احساس ناکافی بودن دفع مدفوع همراه است .
● به چه علت هایی یبوست ایجاد می شود ؟
گاهی رژیم های کاهش وزن باعث ابتلاء فرد به یبوست می شود اما به طور کلی علل اصلی آن عبارتند از :
بی تحرکی و کاهش فعالیت جسمی ، چاقی ، تنبلی روده ها ، استفاده طولانی مدت از دارو های مسهل و ملین ، مصرف کم میوه و سبزی ، مصرف زیاد حبوبات و غلات بدون سبوس ، استفاده از نان های سفید ، مصرف کم آب ، فشار های روحی و عصبی ، کمبود ویتامین های گروه B ، خودداری از دفع به موقع مدفوع به دلیل تنبلی و بی حوصلگی ، کمبود کلسیم و …
باید توجه کرد که وزن زیاد و شکم بزرگ به دلیل بی تحرکی بدن و فشار چربی های شکم روی روده ها مانع حرکت روده ها شده و یبوست ایجاد می کند .
● یبوست چه عوارضی دارد ؟
یبوست به دلیل توقف طولانی مدت مواد زاید و دفعی در روده ی بزرگ موجب بد اخلاقی ، سردرد ، بی حوصلگی ، حالت تهوع و مشکلات گوارشی مانند دل درد ، عفونت روده ها ، همورئید ( بواسیر ) ، شقاق و … می شود .
▪ چند توصیه برای پیشگیری از یبوست :
- به طور مرتب و مکرر آب بنوشید و از مصرف چای پررنگ جدا خودداری کنید .
- هر روز از میوه ها و سبزی ها استفاده کنید .
- تا حد امکان میوه ها را با پوست میل کنید .
- مصرف مرتب میوه ها و سبزی ها به دلیل تامین الیاف گیاهی ، موجب حالت سیری و افزایش حرکات سیستم گوارشی می شود .درضمن مصرف میوه باعث باعث جلوگیری از سرطان روده می شود و به دلیل داشتن ویتامین ها و مواد معدنی فراوان به سلامت روحی و جسمی شما کمک می نماید .
- از میوه های ملین مثل انجیر و آلو بیشتر استفاده کنید .
- حبوبات و غلات را با پوست مصرف کنید .
- بهتر است به جای نان های سفید از نان های سبوس دار مانند سنگک ، بربری و جو استفاده کنید .
ـ در اجابت مزاج اهمال و تنبلی نکنید .
- به صورت دائم و سرخود از قرص های ملین و مسهل استفاده نکنید ، زیرا این کار موجب تنبلی روده ها می شود .
- سعی کنید کمتر در معرض فشارهای روحی بوده و بی دلیل عصبانی نشوید .
- وزن اضافی را حتما کاهش دهید .
- ورزش های مربوط به شکم را به طور مرتب انجام دهید تا علاوه بر کوچک شدن شکم به حرکات روده ها نیز کمک کند .
- هر روز ورزش و پیاده روی کنید تا علاوه برکاهش وزن از نظر روحی نیز حالت بهتری داشته باشید .

 تمرین ورزشی که در زیر خواهید خواند را هر روز به طور مرتب انجام دهید

بایستید و پاها را چند ساتیمتر از هم دور نگاه دارید ، کمی زانو ها را خم کنید . مختصری به جلو خم شوید و کف دستها را را روی رانهای خود طوری قرار دهید که انگشتها یه طرف داخل باشد .
۲) هوای داخل ریه ها را را تا آنجا که می توانید از دهان خارج کنید . ( موقع انجانم این ورزش ریه ها باید از هوا خالی باشد .)
۳) جدار شکم را به داخل و بالا بکشید بطوریکه به طرف ستون مهره ها فشار آورد ( عضلات شکم را منقبض کنید ) و یک ثانیه نگه دارید و پیش خود بشمارید یک ، دو ، سه
۴) سپس عضلات شکم را شل کنید بطوریکه جدار شکم آزاد شده و به جلو بیاید .
۵) بدون اینکه نفس بکشید و هوا را داخل ریه کنید دوباره شکم را به داخل و بالا بکشید و برای یک ثانیه در حال انقباض نگه دارید و پیش خود مجددا تا سه بشمارید و سپس رها کنید .این عمل به داخل کشیدن و رها کردن عضلات شکم را چهار تا پنج بار تکرار کنید در حالیکه هنوز نفس خود را تجدید نکرده و هوا را بداخل ریه نکشیده اید و بعد از آن راست بایستید و شروع به نفس کشیدن کنید . چند دقیقه استراحت کنید تا اینکه نفس طبیعی و راحت دوباره برقرار گردد .

پنج بار تکرار در هر دفعه آغاز خوبیست . همیشه در نظر داشته باشید هوای ریه های خود را قبل از آغاز انقباض شکمی کاملا خالی کنید و در حالی که این حرکات را انجام می دهید اجازه ندهید کمترین مقدار هوا داخل ریه ها شود .
سعی کنید انقباض های عضلات شکمی را جلو یک آینه انجام دهید . وقتی که شما دیدید جدار شکم را سخت به داخل و به طرف ستون فقرات کشیده اید که یک قوس ایجاد شده مطمئن خواهید شد که کار را بدرستی انجام داده اید .
حرکات انقباض شکمی همیشه باید موقعی صورت گیرد که معده خالی باشد . ترجیحا قبل از خوردن صبحانه موقعی که از خواب بیدار می شوید ، بهترین زمان است

یبوست مزمن چیست؟
 
برای یبوست تعریف دقیقی وجود ندارد. در بیشتر افراد یبوست ممکن است به صورت یک یا چندتا ازعلائم زیر بروز کند:
▪ اجابت مزاج به میزان کمتر از سه بار در هفته.
▪ وجود مدفوع سفت و گلوله گلوله.
▪ مدفوعی که به سختی دفع می‌شود.
▪ داشتن اجابت مزاج دردناک.
▪ احساس عدم تخلیه کامل پس از اجابت مزاج.
▪ برای این که بدانید چرا یبوست رخ می‌دهد، ابتدا باید کارکرد طبیعی روده را بشناسید

● علل یبوست مزمن
بیشتر علل یبوست مزمن به شیوه زندگی مربوط می‌شوند، یه ویژه میزان ناکافی فیبر در غذا و ورزش نکردن.
البته در مواردی یک بیماری زمینه‌ای کارکرد روده را کند می‌کند

.داروها.مکمل‌های غذایی از جمله مکمل‌های آهن و کلسیم.
بیماری های غد درون‌ریز شامل دیابت و کم کاری تیروئید.
اختلالات روانشناختی شامل افسردگی و اضطراب.
بیماریهای روده شامل تومورها، سندرم روده تحریک پذیر، بیماری‌های التهابی روده، تنگ شدن مجرای دفع ( بر اثر ایجاد جوشگاه زخم) و بیماری‌های راست‌روده.
بررسی که پزشک انجام می‌دهد
پزشک شما وضعیت سلامت عمومی‌تان، داروها و مکمل‌های غذایی که مصرف می‌کنید و سابقه خانوادگی‌تان از لحاظ بیماری گوارشی بررسی می‌کند

در صورت وجود برخی علائم، نیاز به بررسی‌های بیشتری خواهد بود. مردانی که دچار یبوست مزمن بوده و علائم هشدار دهنده‌ای دارند، ممکن است نیاز به بررسی‌های بیشتری نظیر کولونوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی یا عکسبرداری با به کار بردن ماده حاجب باریم داشته باشند.
حتی در غیاب علائم هشدار دهنده نیز هر فرد بالای ۵۰ سال باید به طور مرتب برای پولیپ و سرطان کولون مورد غربالگری (بیماریابی) قرار گیرد تا قبل از بروز علائمی نظیر یبوست، این بیماری‌ها در او کشف شوند.
● علائم هشدار دهنده همراه با یبوست شامل این موارد هستند:
▪ یبوست جدید یا تغییر ناگهانی در کارکرد روده.
▪ استفراغ.
▪ نفخ و درد شکم.
▪ خونریزی از روده.
▪ کاهش وزن.
▪ تب.
▪ کم‌خونی.
▪ درد مقعد.
▪ سابقه خانوادگی مثبت از لحاظ سرطان روده یا بیماری التهابی روده.
● عوارض یبوست
یبوست مزمن به خودی خود سبب بیماری جدی نمی شود.اما زور زدن می‌تواند عوارضی را در روده سبب شود که با درد همراه هستند.
هموروئید یا بواسیر شایع‌ترین این عوارض است

زور زدن همراه با مدفوع سفت می‌تواند پارگی بافت مقعد و ایجاد فیسور یا شقاق را سبب شود.
شقاق‌ها به حدی دردناکند که بیماران برای از فرار از درد از اجابت مزاج امتناع می‌کنند. در مردان و زنان پیرتر، مدفوع سفت و خشک می‌تواند در راست‌روده متراکم شده و از اجابت مزاج طبیعی جلوگیری کند. زور زدن همچنین می‌تواند سبب خروج بافت راست‌روده از مقعد شود. این عارضه که به آن “افتادگی راست‌روده” (پرولاپس رکتوم) می‌گویند ممکن است نیاز به درمان جراحی داشته باشد.

● پیشگیری و درمان یبوست
موفقیت درمان به معنای افزایش تعداد دفعات اجابت مزاج نیست، بلکه به معنی راحتی عمل دفع است.

در مورد سبک زندگی چهار نکته اهمیت زیادی دارد:
۱) فیبر در رژیم غذایی

 فیبر غذایی ترکیبی از نوع کربوهیدرات‌های با مولکول پیچیده است که در غلات سبوس‌دار، برگ ها و ساقه گیاهان، مغزها، دانه‌ها، میوه‌ها و سبزیجات است، اما در هیچ غذای حیوانی یافت نمی‌شود.
فیبر با حجیم و نرم کردن مدفوع حرکت آن را آسان می‌کند. بدین ترتیب فیبر از یبوست و سایر بیماری های روده ای جلوگیری می‌کند. فیبر همچنین با ایجاد احساس سیری و کاهش قند و کلسترول خون در ارتقای سلامت عمومی موثر است

۲) ورزش: ورزش انتقال مواد دفعی را از روده تسهیل می‌کند. به همین دلیل است که کسانی که عادت به ورزش کردن دارند، کمتر به سرطان مبتلا می‌شوند

۳) مایعات.هرکس با یبوست مزمن باید روزانه ۶ تا هشت لیوان آب بنوشد.
۴) یک عادت خوب: همیشه به محض احساس دفع به توالت بروید.
نگهداشتن مدفوع پیامی غلط برای روده های‌تان به همراه دارد. به علاوه هر روز وقتی را به گذرانیدن در توالت اختصاص دهید. از آنجایی که این کار کولون را تحریک می کند؛ چند دقیقه بعد از صرف غذا بهترین زمان است.
با توجه به اینکه که چای و قهوه، کولون را تحریک می‌کند، بهترین زمان دفع برای خیلی از مردم پس از صرف صبحانه است. به ویژه اگر آنقدر با هوش بوده باشند که با صبحانه شان غلات سبوس دار مصرف کنند

● درمان دارویی یبوست
داروها می‌توانند در درمان یبوست مزمن موثر باشند. با این وجود شما باید تنها زمانی از دارو استفاده کنید که با وجود پرداختن به ورزش و مصرف غذای پرفیبر هنوز یبوست داشته باشید.
اولین اقدام می‌تواند استفاده از رژیم غذایی پرفیبر و داروهای حجیم‌کننده مدفوع نظیر پسیلیوم یا متیل‌سلولز باشد

● سبزی و میوه بخورید
فیبرها حرکات روده را تسهیل می کنند و یبوست را از بین می برند. سبزی ها و میوه های تازه، کاهو، کلم ، حبوبات، نخود، هویج، سویا، نان سبوس دار ، برنج، انجیر، آلو و زردآلو دارای فیبر زیادی هستند.
وقتی از این غذاها استفاده می کنیم، مجبوریم مدت زمان بیشتری آن ها را در دهان بجویم. همچنین وقتی وارد معده می شوند، معده را پر می کنند و معده حالت کشیدگی پیدا می کند و احساس سیری می کنیم. همچنین این غذاها تخلیه مواد از روده را آسان تر می کنند.
مصرف زیاد غذاهای بسیار چرب، فرآورده های لبنی و تخم مرغ در ایجاد یبوست موثرند.
صبح که از خواب بیدار می شوید، یک لیوان آب ولرم بنوشید و در طول روز هم ۶ تا ۷ لیوان آب و سایر مایعات میل کنید.
● به داروهای ضد یبوست عادت نکنید
مصرف داروهای ضد یبوست برای مدت کوتاهی مناسب است، اما خود را به مصرف آن ها عادت ندهید، چون روده شما به این مواد عادت می کند و به اصطلاح تنبل می شود و فعالیت های طبیعی خود را که موجب حرکت و دفع مواد می شود، فراموش خواهد کرد.
● ورزش کنید
زندگی ماشینی امروزی علت دیگر یبوست است. اگر شغل شما به گونه ای است که مجبورید ساعت ها پشت میز بنشینید، ممکن است دچار یبوست شوید. برای رهایی از این مشکل، باید در بین ساعات کاری خود کمی قدم بزنید و یا ورزش های سبکی انجام دهید . 

 سرطان کولون و رکتوم یکی از شایع ترین سرطان ها در جهان بوده  دومین عامل مرگ و میر ناشی از سرطان درجهان می باشد متأسفانه در ایران روند این بیماری رو به افزایش است طبق آمار جدید در کشور ما، این بیماری نزدیک به نیمی از موارد، افراد ۵۰ سال یا زیر ۵۰ سال را مبتلا می سازد و در اغلب موارد سمت راست روده را گرفتار می سازد.
طبق آمارها و تجریه های بدست آمده، سرطان کولون و رکتوم یکی از بهترین نوع سرطان در انسان بوده که با اقدامات پیشگیری و غربالگری در مورد آن توانسته اند تا ۹۰% از بروز بیمای جلوگیری نماید. بنابراین:

سرطان روده بزرگ بیماری کشنده ای است اما قابل پیشگیری و درمان می باشد.

بواسیر شایعترین بیماری مقعد است. در حقیت، احتمالاً نیمی از افراد تا سن ۵۰ سال، بواسیر را تجربه می‏کنند. بواسیرها وریدهایی در ناحیه مقعدی هستند بهر علتی فشار بیش از حد به پایین راست روده و ناحیه مقعدی وارد شود به طور غیرطبیعی این وریدها متورم می‏شوند. فشار زیادی می‏تواند به علت زور‏زدن برای دفع مدفوع، اکثراً در اثر اسهال مزمن و کمتر بعلت یبوست، حاملگی، پیری یا علل دیگر باشد. بواسیرهای خارجی به صورت توده نرم و متورم یا و تودة سفت در اطراف ناحیه مقعدی ظاهر می‏شوند بواسیرهای داخلی در داخل کانال مقعدی ایجاد می‏شوند.

بواسیر یا همورئید زمانی بروز می‌کند که سیاهرگ‌ها در راست روده یا کانال مقعد گشاد شده و متورم می‌شوند و باعث بروز ناراحتی و درد در افراد مبتلا هستند. بواسیر ممکن‌ در مجرای‌ مقعدی‌ با عنوان بواسیر داخلی‌ یا در مدخل‌ مقعد تحت عنوان بواسیر خارجی‌ بروز کند. در برخی موارد ممکن است فردی چندین وقت به بواسیر مبتلا بوده باشد اما فقط در صورت خونریزی‌ به وجود این مشکل در خود پی ببرد و تا پیش از خونریزی وجود آن مشخص نباشد. بیشتر افرادی که با این مشکل مواجه می‌شوند شامل زنان باردار افراد مبتلا به یبوست و کسانی هستند که به مدت طولانی می‏نشینند. افرادی که به دلیل ابتلا به یبوست مدت طولانی دستشویی می‏نشینند و یا در صورت ابتلا به اسهال به خود فشار زیادی می‌آورند به بواسیر مبتلا می‌شوند. بواسیر می‏تواند ایجاد ناراحتی و حتی درد کند، اما پزشک می‌تواند به شما کمک کند که بهبود پیدا کنید.

 ۲/۵ سانتی‏متر انتهایی کولون یا روده بزرگ، کانال مقعدی نامیده می‏شود. کانال مقعدی با مجموعه‌ای از سیاهرگ‌های کوچک که زیر پوست قرار گرفته‌اند، پوشیده شده است. فعالیت‏های معینی، از قبیل فشار آوردن به هنگام اجابت مزاج برای خارج کردن مدفوع بویژه در مواقع بروز یبوست یا نشستن طولانی مدت، ممکن است باعث بزرگی این سیاهرگ‌ها شود. سیاهرگ‌های بزرگ شده، لایه‏های متورم بافتی را درست می‏کند که این حالت را بواسیر می‌گویند. لازم به ذکر است که سخت شدن مدفوع بواسیر را بیشتر تحریک می‌کند. همانطور که گفته شد بواسیر دو نوع مختلف دارد که در زیر توضیح مختصری درباره آنها ارائه شده است:

- بواسیر خارجی که احساس می‏شود و قابل لمس است. 

در این حالت لایه‏های نرمی بیرون از مقعد جایی که روده بزرگ باز می‏شود،‌ حس می‌شوند که بندرت دردناک هستند و تنها در صورتی دردناک می‌شوند که لخته خونی داخل آنها تشکیل شود.

 - بواسیر داخلی که در این صورت به طور شایع به صورت خوشه‏هایی اطراف دیواره کانال مقعدی بروز می‌کند. گاهی اوقات بواسیر داخلی ممکن است به بیرون رخنه کند. گاهی ناراحتی‌ها و مشکلات دیگری در این عضو مانند ترک خوردگی کانال مقعد ممکن است علائمی شبیه به بواسیر را در پی داشته باشد که مسلما برای درمان مناسب تشخیص صحیح بیماری امری ضروری است. گفتنی است که بواسیر اغلب از سن ۵۰ سالگی شایع می‌شود و تقریبا نیمی از سالمندان با خارش، خونریزی و درد در هنگام دفع مواجه هستند که اغلب اینها نشانه‌هایی از ابتلا به بواسیر هستند. خوشبختانه در حال حاضر برای درمان این بیماری داروها و روشهای درمانی مؤثری وجود دارد و در بسیاری از موارد تنها با خود درمانی و تغییر در شیوه زندگی امکان معالجه بواسیر فراهم می‌شود.

- علائم بیماری بواسیر کدامند؟

 علائم و نشانه‌های ابتلا به بواسیر معمولا به محل بروز آن بستگی دارد. شایعترین علائم بواسیر شامل خونریزی، درد، خارش‌، سوزش، ترشح‌ مخاطی‌ پس‌ از اجابت‌ مزاج،‌ وجود یک‌ برجستگی‌ در مقعد، التهاب‌ و تورم است. امکان‌ دارد خون‌ قرمز به‌ صورت‌ رگه‌هایی‌ در اجابت‌ مزاج‌ دیده‌ شود و یا به‌ دنبال‌ اجابت‌ مزاج‌ مقدار کم‌ و به‌ مدت‌کوتاهی‌ خونریزی از ناحیه مقعد مشاهده شود. همچنین گاهی اوقات این احساس ممکن است برای بیمار بروز کند که‌ پس‌ از اجابت‌ مزاج‌، راست‌ روده‌ به‌طور کامل‌ تخلیه‌ نشده‌ است که البته این‌ حالت‌ در مورد بواسیر بزرگ‌ شده بروز می‌کند. در بیشتر موارد بواسیر بدون خطر است و بجز خونریزی محدود علامت دیگری ندارد. لازم به یادآوری است که هر خونریزی از مقعد را نباید به حساب بواسیر گذاشت، بلکه توسط پزشک باید بررسی‏های لازم انجام شود تا علت اصلی خونریزی مشخص شود.
 - علل شایع بروز بواسیر چیست؟

مهمترین عوامل مؤثر در ابتلا به بواسیر عبارت از وارد آمدن‌ فشار مکرر به‌ سیاهرگ‌های‌ مقعد یا راست‌ روده‌، نشستن‌ یا ایستادن‌ به‌ مدت‌ طولانی، چاقی، یبوست، کاهش توان ماهیچه‌های اطراف مقعد بویژه در سنین بالاتر و رژیم‌ غذایی‌ فاقد فیبر خوراکی است. ‌ علاوه بر اینها جراحی‌ راست‌ روده‌ یا پارگی‌ مجرای‌ تناسلی‌ به‌ هنگام‌ زایمان‌ و بخیه کردن مجدد‌ آن‌، ابتلا به بیماری‌های‌ کبدی‌، ابتلا به سرطان‌ روده‌ بزرگ‌، افزایش‌ فشارخون‌ در سیاهرگ‌های‌ دستگاه‌ گوارش، فشار آوردن به شکم موقع اسهال و مدفوع خشک و سفت از علل شایع بواسیر هستند. همچنین بسیاری از زنان در دوران بارداری دچار بواسیر می‌شوند. علاوه بر اینها فاکتورهای دیگری چون بلند کردن اشیاء سنگین، ورزش نکردن یا تمرینات ورزشی بسیار سنگین، سرفه مزمن می‌توانند موجب بروز این بیماری شوند.
عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر
رژیم‌ غذایی‌ بدون‌ فیبر. نشستن‌ یا ایستادن‌ به‌ مدت‌طولانی‌. چاقی‌.یبوست‌. کم‌شدن‌ تون‌ عضلانی‌ در سنین‌ بالا. جراحی‌ راست‌ روده‌ یا پارگی‌ مجرای‌ تناسلی‌ به‌ هنگام‌ زایمان‌ و دوختن‌ آن‌. بیماری‌ کبدی‌. سرطان‌ روده‌ بزرگ‌. تماس جنسی از راه مقعد ( لواط ). بالا بردن‌ فشار خون‌ در سیستم‌ سیاهرگی‌ دستگاه‌ گوارش‌.

- تشخیص قطعی بواسیر چگونه امکان‌پذیر است؟

برای‌ تشخیص‌ قطعی‌ ممکن‌ است‌ از روش‌هایی از جمله آندوسکپی‌ به معنای مشاهده وضعیت مقعد به کمک‌ یک‌ لوله‌ کوتاه‌ به‌ نام‌ آندوسکپ‌ که وسیله‌ای‌ لنزدار و دارای‌ یک‌ منبع‌ نورانی‌ در سر آن‌ است‌ و یا پروکتوسکپی‌ به معنای مشاهده راست‌ روده‌ و قسمت‌ پایینی‌ روده‌ بزرگ‌ یا وسیله‌ای‌ به‌ نام‌ پروکتوسکپ‌، که‌ وسیله‌ای‌ اپتیک‌ و دارای‌ یک‌ منبع‌ نورانی‌ در سر آن‌ است‌، استفاده شود. بواسیر معمولاً با مراقبت‌ مناسب‌ خوب‌ می‌شود، اما علایم‌ آن ممکن‌ است‌ کم یا زیاد شود به این معنی که گاهی بواسیر ممکن‌ است‌ پس‌ از یک‌ دوره‌ یبوست‌ دوباره‌ بروز کند. این بیماری ممکن است عوارضی از قبیل کم‌خونی از نوع ‌ فقر آهن‌ در نتیجه خونریزی‌ زیاد، درد شدید در اثر وجود لخته‌ خون‌ در بواسیر و نیز عفونت‌ یا زخم‌ شدن‌ بواسیر در پی داشته باشد. لازم به یادآوری است که برای انجام فعالیت‌های جسمی بویژه ورزش کردن در زمان ابتلا به این بیماری محدودیتی‌ وجود ندارد بلکه عملکرد روده و در واقع تمام نقاط بدن در نتیجه فعالیت جسمانی‌ مناسب‌ بهبود پیدا می‌کند. وجود بواسیر به تنهایی بیماری تلقی نمی‏شود و عوارض آن نیز خطرناک نیست. این مشکل موضعی است و تأثیری روی سایر اندام‏ها و قسمت‏های دیگر بدن ندارد.

مسئله مهم شباهت برخی علائم آن مثل خونریزی از مقعد با بیماری‏های خیلی جدی مثل پولیپ یا سرطان روده بزرگ است. اغلب بیماران علت مشاهده کمی خون در مدفوع را بواسیر می‌دانند، در حالی که ممکن است علت خونریزی پولیپ و یا سرطان روده بزرگ باشد. به همین دلیل پس از مشاهده خون در مدفوع برای اولین بار لازم است با پزشک مشورت کرد و درصورت لزوم برای بررسی کامل روده بزرگ کولونوسکوپی انجام داد

چگونه می‌توان بواسیر را درمان کرد؟

هدف از درمان این بیماری اغلب تخفیف‌ علایم‌ آن است که خود فرد مبتلا نیز می‌تواند این کار را البته پس از تشخیص صحیح بیماری به کمک پزشک انجام دهد.پیش از هر چیز به خاطر داشته باشید که هرگز به هنگام اجابت‌ مزاج‌ زور نزنید. پس‌ از اجابت‌ مزاج‌، ناحیه‌ را به آرامی‌ پاک‌ کنید. برای‌ تخفیف‌ درد، روزانه‌ چندین نوبت و هر بار به‌ مدت‌ ۱۰ تا ۲۰ دقیقه‌ در آب‌ گرم‌ بنشینید.

۱-درمان موضعی 

بسته به شدت شکایت شما، پزشکتان ممکن است کرم هیدروکورتیزون یا کف آن را برای خلاصی از التهاب و درد توصیه کند.

 ۲-درمان جراحی در بعضی از موارد، بواسیرها به قدری شدید هستند که احتیاج به جراحی دارند. روش‏های جراحی متعددی وجوددارد

۳-درمان بدون عمل جراحی با اشعه IRC (بدون درد در عرض یک دقیقه)

در این روش شخص نیاز به استراحت پزشکی نداشته و به زندگی عادی خود ادامه میدهد. لازم به ذکر است که این اشعه برای بدن بی ضرر و استفاده از آن در دوران حاملگی بلامانع است.

فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری 
محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد. کار روده‌ با آمادگی‌ جسمانی‌ مناسب‌ بهبود می‌یابد.

تغییرات عادات غذایی و نحوه زندگی
بطور منظم بیرون روی را افزایش دهید و با خوردن آب فراوان و خوردن میوه‏ها، سبزیجات، سبوس و حبوبات قوام مدفوع را نرم نگهدارید. تداوم نظم حرکات روده می‏تواند باعث بهبود یا جلوگیری از یبوست و زور‏زدن شود.
رژیم‌ غذایی‌
برای‌ پیشگیری‌ از یبوست‌، یک‌ رژیم‌ متعادل‌ حاوی‌ مواد غذایی‌ دارای‌ فیبر زیاد، مثل‌ میوه‌های‌ تازه‌، کلوچه‌، حبوبات‌، سبزیجات‌ و غلات‌ سبوس‌دار داشته‌ باشید.
روزانه‌ ۱۰-۸ لیوان‌ مایعات‌ بنوشید.
اگر اضافه‌ وزن‌ دارید، وزن‌ خود را کم‌ کنید.
    درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
اگر در همان‌ جایی‌ که‌ بواسیر بوده‌ است‌ یک‌ برجستگی‌ سفت‌ تشکیل‌ شود.
اگر بواسیر باعث‌ درد شدید می‌شود که‌ با درمان‌های‌ ذکر شده‌ در بالا تخفیف‌ نیابد.
اگر خونریزی‌ زیاد باشد (بیش‌ از مقداری‌ که‌ در قسمت‌ علایم‌ ذکر شد). البته‌ باید به‌ یادداشت‌ که‌ خونریزی‌ ممکن‌ است‌ یکی‌ از علایم‌ اولیه‌ سرطان‌ باشد.

بالون داخل معده:

افزایش بیماری چاقی دانشمندان را بر آن داشته است تا راهی راجست و جو کنند که کمترین عارضه را برای بیمار ایجاد نموده و روش کم خطر و سالمی باشد . بالون داخل معده با توجه به این که عوارض اعمال جراحی را ندارد و به صورت سرپایی و در کلینیک ها یا مطب قابل انجام است ، روز به روز فراگیر تر می شود . بیشتر آندوسکوپیست ها ( متخصصین گوارش ) و جراحان با این روش آشنایی دارند.
برای چه بیمارانی گذاشتن بالون داخل معده مفید است ؟

1- بیماران بسیار چاق که دچار عوارض چاقی مثل تنگی نفس حین خواب ، بیماری قند و افزایش فشار خون شده اند .
2- بیماران چاقی که مجبور به انجام عمل جراحی دیگر مثل عمل قلب ، استخوان ، اعمال شکمی و ... می باشند .
3- بیماران درجه یک چاق که نگران مبتلا شدن به عوارض چاقی اند ولی با رژیم و دارو وزنشان کم نشده است .
4-‌ BMI بیشتر از 35 و بیماران با BMI کمتر از 35 که مبتلا به عارضه چاقی شده اند .

۵- بیمارانی که فوق العاده چاقند و باید قبل از عمل ، با گذاشتن بالون ، خطرات بیهوشی و عمل را در آنها کم کرد . ( BMI بالاتر از 50 )
در چه بیمارانی نباید اقدام به بالون گذاری کرد ؟
 1- کسانی که قبلا تحت عمل جراحی معده قرار گرفته اند
2- کسانی که به الکل یا دارو اعتیاد دارند
3- کسانی که مدت زمان زیادی است که داروی ضد انعقاد خون مصرف می کنند
۴- کسانی که بیماری کلاژن دارند

۵- کسانی که بیماری التهابی روده دارند
۶- کسانی که بیش از 5 سانتی متر فتق دهانه معده دارند
۷- کسانی که سیروز کبدی دارند
۸- کسانی که نارسایی مزمن کلیه دارند
۹- کسانی که حامله می باشند

در بعضی از بیماران با مصرف همزمان سایر دارو ها و با احتیاط می شود بالون گذاری کرد مانند :
1- کسانی که مبتلا به خون ریزی گوارشی فوقانی می باشند
2- ازوفاژیت درجه 3
3- مری بارت
4- کسانی که طولانی مدت NSAID ها را مصرف کرده اند

اقداماتی که بیماران باید قبل از گذاشتن بالون انجام دهند:

1- آزمایش خون شامل : نمایش گلبول های خون ، قند خون ، تست انگل ، سدیم و پتاسیم خون ، کراتینین سرم ، تست های انعقادی ، آلبومین ، کلسترول و تری گلیسرید خون
2- تست های قلبی شامل : نوار قلب ، عکس رادیوگرافیک از قفسه سینه ، تست های ریه در بیماران مبتلا به بیماری های ریوی و سونوگرافی از شکم
3- آندوسکوپی مری ، معده و اثنی عشر و بررسی میکروب H پیلوری

توصیه های بعد از بالن گذاری:

بالنی که در معده برای شما جایگذاری شده است در چند روز و حداکثر یک هفته اول علائم گوارشی مانند: تهوع ، استفراغ، ترش کردن ، سوزش سر دل ، ضعف و بیحالی و درد مختصر شکم را دربر خواهد داشت . که با توجه به فیزیولوژی دستگاه گوارش و وضعیت جسمی و روحی شما کاملا" متفاوت خواهد بود و منطقی بنظر میرسد که شما با حفظ آرامش خود و عمل کردن به توصیه های پزشک معالج و مشاور خود تا حدود زیادی در برطرف کردن علائم موثر خواهید بود. و مختصری از علائم باقیمانده نیز توسط داروهای تجویز شده رفع خواهد شد.
توصیه های لازم در جهت رفع علائم در چند موضوع خلاصه میشود که به اختصار به شرح آن میپردازیم:
1- وضعیت قرارگرفتن شما در هنگام خواب و استراحت
: حتما" به شانه چپ بخوابید و از خوابیدن در حالت طاق باز ، به شانه راست و یا در حالت دمر پرهیز کنید.
: سر خود را در هنگام خوابیدن به شانه چپ باید به مقدار کمی بالاتر از سطح بدن نگه دارید تا احساس راحتی بیشتری داشته باشید.
2- شیوه تغذیه
: از خوردن غذاهای جامد در دوهفته اول و شکلات ، شیرینی ،ادویه جات، ترشیجات و غذاهای چرب وحجیم و تنقلات پرکالری در طول دوره بالن اکیدا" خودداری کنید.
: از خوردن آب میوه های تهیه شده با مواد نگهدارنده مثل ساندیس وکمپوت خودداری شود.
: اب میوه های طبیعی را میتوانید به صورت هر ساعت دو قاشق استفاده کنید.
: خوردن آب ، چای کم رنگ ، شیر و سوپ صاف شده نیز به صورتی که گفته شد ( قاشق قاشق) مانعی ندارد.
: از روز چهارم تا پایان هفته دوم غذای حلیم مانند که شامل : مرغ و گوشت پخته شده و له شده به همراه هویج و سیب زمینی شروع شود که هر 8 ساعت نصف پیاله میل شود.
: دو ساعت بعد از خوردن غذا یک لیوان آب ولرم میل شود.
: غذا کاملا" جویده شود.
3-از ورزش های سنگین و ضربه ای از قبیل : بوکس و کاراته و....... اجتناب شود.